PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Çelik ya da alüminyum cantlar, sizin için hangisi daha iyi?


avdanc
01-04-2010, 23:28
Her ne kadar sizin seçiminiz belirleyici olsa da her iki türün de kendine göre avantajları olduğu aşikar. Çelik cantlar sağlam ve ucuz, gerektiğinde arazide kolaylıkla tamir edilebilir, hasar alsa da sizi eve kadar götürür. Alüminyum cantlar hafif, daha iyi lastik kontrolü ve kaliteli sürüş sağlıyor, hatta darbelere de dayanıklı aslında. Hasar alsa bile bazılarını hava tutabilecek kadar tekrar düzeltmek mümkün ki, yine de bu şekilde kullanmaya devam etmek sakıncalı ve ilk fırsatta değiştirmek gerekiyor. Yani bu kısa vadeli bir çözüm.


Çelik ya da alüminyum, biraz daha detaylandıralım.




ÇELİK CANTLAR


Bilinen orijinal cantların çoğu çelikten yapılıyor. Göbek bölümü yuvarlak dış çember ile birleştiriliyor ki, şu sıralar genelde kaynak kullanılıyor bu iş için. Willys üzerindeki eski cantlara baktığınızda birleştirme işleminin perçinle yapıldığını görürsünüz. Bu konfigürasyon güçlü, kolay tamir edilebilir ve en önemlisi üretimi ucuzdur. Yıllar içinde aşınsa da boya üstüne boya yapılabilir ve kullanılabilir. Üreticilerin çoğu aynı üretim metodunu kullanıyor, yük kapasitesini yükseltmek üzere daha güçlü ve kalın malzeme tercih ediyorlar. Ayrıca piyasadaki lastiklerle uyumlu olmaları için muhtelif ölçülerde üretiliyorlar. Çelik cantın en büyük dezavantajı ağırlık ya da performans eksikliği. Alüminyum ya da alaşım cant daha iyi hızlanabildiği gibi, direksiyon bağlantıları ve amortisörlere binen yükü azaltıyor. Görece küçük bir ağırlık farkının nasıl bu kadar büyük bir fark yarattığını sorabilirsiniz. Aslında cant başına olsa olsa 3.6 kg’lik bir farktan söz ediyoruz.

http://i560.photobucket.com/albums/ss46/arazideyiz/havasu/jant1.jpg

Fakat tekerlek aracın dinamik parçalarından biridir. Tüm ağırlığı hızlanmalı ve yavaşlamalıdır, hareketleri kontrol edilebilmelidir. Fizik kuralların aşina olan herkesin söyleyeceği gibi hareketli parçanın ataleti, hareketsiz olana göre tümüyle farklıdır.


Hareket eden tekerlekte muazzam bir güç birikir. Tekerleği hareket ettirmek ve durdurmak için oldukça fazla güce ihtiyacınız olur. Direksiyon bağlantılarının yıpranması daha hızlı gerçekleşir. Daha ağır tekerlek cant ikilisi daha fazla enerji ihtiyacındadır. Aynı prensip amortisörler için de geçerli. Dolayısıyla amortisörler ve direksiyon bağlantıları üzerine yük biner, bu durumda mümkün mertebe en düşük ağırlık hedefiniz olmalı.


Çelik cant herhangi bir alaşım canttan daha çabuk deforme olur. Ama bir çelik cantı çekiçleyerek düzeltebilirken alaşım cantta bunu denediğinizde kırarsınız. Eğer arazide daha çok vakit geçiriyorsanız çelik cant kullanın. Kullanılmış bir cant alırken cantın kenarına doğru kalem ve benzeri bir şey tutarak lastiği çevirin. Eğer kayma oluşuyor ve bu 2-3 mm civarındaysa (yeni lastikle bile) toleranslar dahilindedir. Daha fazla bir değer oluşuyorsa o canttan uzak durun.


Eski askeri araç cantı alırken çoğunun yamuk olduğunu bilin. 80 km/s ortalama sürati nadiren geçen araçlarda bu poblem vardır. Öte yandan çelik oluşundan dolayı paslanmaya eğilimlidirler ve yapısal bütünlüğü etkilenir.


ALUMİNYUM ALAŞIM CANTLAR


TEK PARÇA DÖKÜM CANTLAR


Alüminyum cantın en çok rastlanan türüdür. Eriyik haldeki alüminyumun kalıba dökülmesiyle elde edilir. En düşük maliyetle en iyi tasarımı elde etmek üzere üreticiler bu yöntemi benimserler. Bunu gerçekleştirmenin değişik yolları mevcut ve basit gibi görünse de düzgün yapılırsa ortaya bir sanat eseri de çıkabilir. Aşağıda karakteristiklerine göre sınıflandırılmış döküm çeşitleri anlatılıyor.

http://i560.photobucket.com/albums/ss46/arazideyiz/havasu/jant2.gif

AĞIRLIKLI DÖKÜM


Ağırlıklı döküm, eriyik haldeki alüminyumu kalıba yerçekimi etkisini kullanarak doldurmaktan ibarettir. Bu yöntem dikkate değer bir maliyet avantajı sunar. Ayrıca görsel anlamda, ağırlığın pek de önemli olmadığı tasarımlara imkan tanır. Yerçekimi etkisi kullanıldığından için kalıba dökülen alüminyumun yoğunluk kalitesi diğer döküm işlemlerindeki gibi olmaz. Genel olarak mukavemetleri ağırlığa paralel artar.


DÜŞÜK BASINÇLI DÖKÜM


Düşük basınçlı dökümde, eriyik alüminyum kalıbın içine artı basınç kullanılarak doldurulduğundan dolayı işlem hem hızlanır hem de daha yoğun bir döküm elde edilir. Ağırlıklı döküme göre daha yüksek maliyeti vardır. Bazı firmalar düşük basınçlı dökümün yerine, daha hafif ve dayanıklı cant için yüksek basınçlı dökümü tercih ederler. Dolayısıyla hafiflik uğruna daha yüksek maliyetler karşımıza çıkar.


BÜKÜLÜ JANT, AKIŞ BİÇİMLENDİRME YA DA CANT YUVARLAMA TEKNOLOJİSİ


Bu özel işlem, dökümü çeviren özel bir makinenin kullanıldığı, cantın dış tarafının çelik rulolarla biçimlendirildiği düşük basınçlı döküm ile başlar. Isı, basınç ve çevirim sayesinde dövme metal kalitesinde ama çok daha düşük maliyetli bir cant elde edilir. Yan sanayi için üretilen ya da sınırlı sayıda üretilen özel araçların kullandığı bu cant teknolojisi makul maliyetli hafif bir cant sunar. BBS bu teknolojiyi Indy Car ve Formula 1 araçları için uzun yıllar kullanmıştır.


DÖVÜLMÜŞ YA DA YARI-KATI DÖVÜLMÜŞ
Tek parça canttaki son noktadır. Bu metod, katı alüminyum çubuğun dövme kalıplarının arasında aşırı bir basınçla dövülmesidir. Bunun sonucunda çok yoğun, oldukça güçlü ama hafif olamayan bir ürün ortaya çıkar. İşleme, geliştirme ve ekipman maliyeti oldukça yüksektir. Yarı-katı dövülmüş yöntemde alüminyum çubuk alaşımı sıvışlaşma derecesinde ısıtılır ve kalıba basınçla kalıba aktarılır. Bitmiş ürün düşük maliyetli ve mekanik özellikleri anlamında dövülmüş canttan hiç de farklı değildir. Beklentiniz düşük ağırlık ve performans ise yarı-katı dövme cantlar tam size göre. Fakat sadece Japon SSR (Speed Star Racing) firması bu yöntemle yine sadece cadde araçları için cant üretiyor.

ÇOK PARÇALI CANTLAR


Bu tip cant 2 ya da 3 parçadan oluşur. Üretimlerinde muhtelif yöntemler söz konusu. Göbek, dövülme ya da farklı yöntemlerle üretilebilir. Çember kısmı alüminyum disklerden elde edilir. Bükülmüş çember başka türlü üretimi mümkün olmayan özel amaçlara uygundur. Çember göbeğe cıvatalanır ve lastiği canta sabitlemek üzere dolgu macunu kullanılır. Bu tür 3 parça cantlar 1970’lerin başında yarışlar için kullanılmaya başlandı ve hala kullanılıyor. Genelde 17” ve daha büyük ebatlar için tercih ediliyor.

http://i560.photobucket.com/albums/ss46/arazideyiz/havasu/jant3.jpg

2 parçalı cantlar için pazarda bir çok seçenek var. Her ne kadar 3 parçalı tasarım kadar geniş bir uygulama alanı sunmasa da fiyatları daha düşük. Bazı üreticiler göbek ve çemberi birleştirmek için cıvata kullanırken, bazıları da kaynak kullanıyor. BBS, 3 parça cantın yerini almak üzere 2 parça cantı geliştirdiğinde, çembere dövme yöntemindeki gibi ağırlık ve dayanıklılık avantajı kazandırmak için özel bir çember yuvarlama yöntemi kullandı. 2 parça cant piyasasının en yüksek kalitedeki ürünlerinde dövme yöntemiyle üretilmiş çember ve göbek bulmak mümkün. Ama üretim maliyetleri çok yüksek olduğu için çok çok pahallılar.

AJEEPTHİNG.COM'dan çeviren: Yavuz Saklı

yunus bager
02-04-2010, 00:05
Arazi aracında benim kesinlikle tercihim çelik jant olur ama düz göbekli of yada on set jant değil
çelik jantın daha esnek olduğunu darbeleri aleminyum janta nazaran daha çok emdiğini düşünüyorum aliminyum alaşım jant aldığı darbede kırılabilir ama çelik jant en fazla yamulur
bu videodaki örnekten aldığım ders budur aliminyum olsa bu araç devrilebilirsi darmayi nasıl emdiğini bakın

http://www.youtube.com/watch?v=ivlz6jRWmfg&feature=related

CDM-SUBARU
02-04-2010, 11:33
Şöyle küçük bi düzeltme-ekleme yapmak gerekiyor sanırım.

Alüminyum jant tanımlaması yanlış anlaşılabilir.
Bunun asıl adı "light alloy wheels"
Yani,hafif alaşım jantlar diye geçer.
Bunun içinde alüminyumda vardır,mağnezyumda vardır ... diye gider.
Yani bu jantlar,belki öyle düşünülür diye yazıyorum,sadece alüminyumdan ibaret değildir.

Haa jantların faydaları,ferenler felan onlar ayrı konular...

unc
02-04-2010, 13:09
ayrıca içindeki alaşımların oranına görede fiatları ve dayanımları artmakta,
yarışlarda kullanılanlar gibi mesela
selamlar

hbastoncu
02-04-2010, 14:57
Arkadaşlar,

Land Rover ve Willys Jeep'lerin fabrika çıkışı üstlerinde bulunan jantlar var. Cüneyt abinin OK'ların takılı olduğu jantlarla aynı tip. Model olarak bilemedim ama, LRM dergisinde bu jantların müthiş sağlam olduğu konusunda yazı okudum.

Selamlar

vosdost
04-04-2010, 05:50
Arazide görüntünün güzel olması gerekmez. Önemli olan sağlamlıktır. Saç jant denilen çelik jantları tercih ederim. Çatlamaz patlamaz, olsa olsa yamulur